Role zespołowe wg Belbina, czyli po co specjaliście łącznik i lokomotywa?

IndoorDlaczego niektóre zespoły osiągają świetne rezultaty, a inne, nawet jeśli są tworzone przez samych ekspertów, nie potrafią efektywnie i terminowo zrealizować projektu? To pytanie, często rodzące się w głowach menadżerów, postawił sobie w latach 70. dr Meredith Belbin. Stworzył teorię ról zespołowych, którą do dziś kierują się rekruterzy i przedsiębiorcy.

Poznaj podstawy teoretyczne i zastosowanie modelu Belbina. Dowiedz się:

Kiedy grupa jest zespołem;

Jaki podział i charakterystykę poszczególnych ról proponuje badacz;

Jak wykorzystać teorię Belbina w zarządzaniu projektami.

Kiedy grupa jest zespołem?

Odpowiedź na to pytanie jest prosta: kiedy ludzie przedkładają realizację wspólnego celu nad własne potrzeby. Wtedy priorytetem staje się efektywne działanie nastawione na osiągnięcia. Zbudowanie zespołu jest możliwe tylko wtedy, kiedy pokonane zostaną następujące dysfunkcje w obszarze pracy zespołowej (podział P. Lenconiego, autora książki ,,Przezwyciężanie pięciu dysfunkcji pracy zespołowej”):

  • brak zaufania,

  • obawa przed konfliktem,

  • brak zaangażowania,

  • unikanie odpowiedzialności,

  • brak dbałości o wyniki.

Aby dysfunkcje zniknęły, w grupie muszą znaleźć się ludzie troszczący się zarówno o atmosferę i relacje międzyludzkie, jak i poziom merytoryczny działań. Tylko wtedy możliwe jest zbudowanie zmotywowanego i realizującego cele zespołu. Kto zatem powinien tworzyć grupę współpracowników? Na to pytanie odpowiada model dr. Belbina.

Role zespołowe Belbina - podział i opis

Dr Meredith Belbin wyróżnił 9 ról zespołowych. Każdą z nich charakteryzują inne cechy osobowościowe, predyspozycje i słabości. Naukowiec wyróżnił 3 grupy ról:

  • nastawione na realizację zadań (lokomotywa, realizator, perfekcjonista);

  • zorientowane na ludzi (koordynator, łącznik, dusza zespołu);

  • stricte intelektualne (specjalista, myśliciel, krytyk wartościujący).

Myśliciel

To osoba kreatywna, stale poszukująca nowych rozwiązań. Zaraża innych entuzjazmem, stale wykazuje inicjatywę. Ma jednak tendencję do dominowania nad innymi i słabo znosi krytykę. Jej pomysły, choć oryginalne, mogą być oderwane od rzeczywistości.

Łącznik

Posiada wysokie zdolności interpersonalne, zarówno w zakresie komunikacji wewnętrznej, jak i reprezentowania zespołu na zewnątrz. Optymista, dodatkowo potrafiący prowadzić negocjacje. Jego wadą jest słomiany zapał oraz brak krytycyzmu, szczególnie we wstępnej fazie projektu.

Koordynator

Umie kierować i wykorzystywać zasoby ludzkie. Porządkuje cele i nadaje im priorytety. Potrafi przy tym słuchać uwag, a dostarczone informacje wykorzystuje głównie do motywowania innych. Bywa przez niektórych postrzegany jako zręczny manipulator.

Lokomotywa

Uwielbia przeszkody, napędza go presja czasu. Siłę czerpie z pokonywania problemów, lubi być w centrum akcji, a przy tym ma potrzebę osiągania wysokich wyników. Może irytować innych - jest niecierpliwy, często zachowuje się impulsywnie.

Krytyk wartościujący

Wnikliwy, podchodzący do nowych pomysłów z dystansem. Analizuje wszystkie propozycje z dużym krytycyzmem. Równie inteligentny co ostrożny. Jego skłonność do kalkulacji i chłód emocjonalny bywa wiązany z brakiem empatii. Może sprawiać wrażenie niezaangażowanego w projekt.

Dusza zespołu

To człowiek, dzięki któremu w zespole panuje dobra atmosfera. Zawsze życzliwy i lojalny wobec grupy. Ma problem z podejmowaniem decyzji, łatwo też ulega wpływom pozostałych współpracowników.

Realizator

Mistrz organizacji. Aby działać, potrzebuje wytycznych i cudzych idei, nikt jednak nie zrealizuje pomysłu lepiej niż on. Praktyczny do bólu, a przy tym operatywny. Miewa problem z dostosowywaniem się do nowych sytuacji, akceptowaniem narzuconych zmian. Rzadko zmienia poglądy.

Perfekcjonista

Skrupulatny i terminowy. Przestrzega procedur, dba o szczegóły i świetnie porusza się wśród prawnych niuansów. Dąży do uzyskania konkretnego efektu. Niekiedy przesadnie przejmuje się drobiazgami, ma również problem z podziałem pracy.

Specjalista

Ma największą w zespole wiedzę, także tę praktyczną. Wykazuje się dużym profesjonalizmem w działaniu. Jednocześnie pozostaje aktywny, nie ma problemu z wykazywaniem inicjatywy. Wysoce samodzielny. Bardziej zajmują go projekty niż ludzie, niekiedy nie potrafi spojrzeć na zagadnienie z innej lub szerszej perspektywy.

Model Belbina a zarządzanie projektami

Wielu liderów i menadżerów nie wyobraża sobie zarządzania projektami bez modelu Belbina. Okazuje się, przy koordynowaniu ról członków zespołu równie ważne co wykorzystywanie atutów jest akceptowanie dopuszczalnych wad. Pozwala to osiągnąć balans i skutecznie realizować zadania. Organizując grupę, powinnyśmy przestrzegać kilku zasad dotyczących ról zespołowych. Na stanowisko lidera wybierzmy koordynatora albo lokomotywę. W drugiej kolejności zadbajmy o myśliciela, generującego nowe pomysły, następnie pozyskajmy równoważącą osobowość krytyka wartościującego. Nie zapomnijmy o pozostałych rolach zespołowych - one też powinny zostać obsadzone.

Model Belbina to dowód na to, że pracownicy powinni być wybierani nie tylko pod kątem posiadanej wiedzy, umiejętności i doświadczenia, ale także cech i predyspozycji osobowościowych. Bez odpowiedniej organizacji obowiązków niemożliwe jest zrealizowanie jakiegokolwiek zadania, zaś bez przyjaznej atmosfery - znalezienie, przetestowanie i wprowadzenie usprawnienia czy innowacji.

Role zespołowe wg Belbina, czyli po co specjaliście łącznik i lokomotywa?
Oceny: 0 z 5 z 0 głosów