Bądźmy bardziej asertywni!

W życiu każdego z nas zdarzają się, częściej lub rzadziej, sytuacje w których musimy obronić swoje stanowisko w kontekście sytuacji w jakiej się znaleźliśmy. Musimy pogodzić się z faktem, że zawsze znajdą się osoby w środowisku w którym się uczymy lub pracujemy, które mają odrębne zdanie niż my i jednocześnie mają wystarczające argumenty które przemawiają na ich korzyść. Wymiana zdań z osobami o odrębnych poglądach niż nasze powinna przebiegać na neutralnym gruncie. Dzięki poznaniu zasad asertywnej postawy i efektywnego ich wykorzystywania podczas sytuacji tego wymagających możemy zapewnić sobie uznanie w oczach innych, być fair wobec postaw i przekonań innych ludzi oraz wobec swoich własnych myśli, uczuć i praw.

Asertywność oznacza posiadanie przez człowieka pewnych specyficznych umiejętności które determinują sposób zachowania się w trakcie określonych sytuacji. Można je rozumieć jako zachowanie bezpośrednie, uczciwe i stanowcze wyrażanie wobec drugiej osoby swoich uczuć, opinii i postaw, przy jednoczesnym respektowaniu jej praw. Oznacza jednocześnie bycie świadomym praw oraz odrębności intelektualnej innych ludzi, co pociąga za sobą przyjęcie postawy otwartej wobec myśli innych ludzi - nie możemy zatem wymagać siłą aby inni ludzie, na przykład nasi współpracownicy albo osoby nam bliskie myślały lub postępowały w taki sposób, lub wyrażały poglądy sprzeczne z tym co sami uważają za słuszne, według naszego systemu zachowań lub presji jaką wywieramy dzięki np. posiadanemu stanowisku. Asertywne zachowanie to takie, które pozwoli nam w stresującej sytuacji zachować nerwy na wodzy, przemyśleć dokładnie to, co zamierzamy powiedzieć, być w pełni świadomym swojej pozycji zajmowanej w określonej sytuacji, np. w momencie kłótni lub ostrej wymiany zdań. Pomoże nam obronić swoje zdanie w sposób pozbawiony niepotrzebnej agresji.


Postawa objawiająca się brakiem asertywności może mieć jeden z dwóch charakterów - taki o którym wspomniałem na początku, więc postawa agresywna, lub jej przeciwieństwo, czyli postawa uległa wobec postaw i przekonań innych ludzi. Zatem pomiędzy postawami agresywnymi i uległymi znajduje się asertywność. Postawa uległa zakłada poszanowanie praw innych z jednoczesnym zaniechaniem respektowania praw własnych, natomiast postawa agresywna zakłada odwrotność tej sytuacji - pogwałcenie praw innych na rzecz wymuszonego respektowania praw naszych. Asertywność pozwoli szanować własne prawa, przy jednoczesnym zrozumieniu, uświadomieniu i uszanowaniu praw ludzi uczestniczących w trakcie wymiany swoich poglądów.
Czym zatem charakteryzuje się postawa człowieka potrafiącego zachować się asertywnie? Wymienić można kilka aspektów dobrze opisujących osobę potrafiącą zachować spokój podczas ostrej wymiany zdań:

•    Spokojny ton głosu - człowiek asertywny nie podnosi głosu bez wyraźnej potrzeby. Jego głos nie jest jednocześnie cichy a mowa nie jest bełkotliwa - wręcz przeciwnie, ton głosu wzbudza zaufanie, jest spokojny, niski, dobrze słyszalny i wyraźny. Charakteryzuje się stanowczością, pewnością wobec wygłaszanych przez siebie poglądów co świadczy o posiadaniu przemyślanych argumentów .

•    Wzrok - spojrzenie takiej osoby powinno być skupione na twarzach osób z którymi rozmawia. Nie wodzi wzrokiem po podłodze - takie zachowanie sprzyja odbiorowi sygnałów wysyłanych przez osobę mówiącą jako wyrażanie kłamstwa aniżeli próbę przekonania do szczerych poglądów. Spojrzenie w oczy nie tylko wyraża szczerość swoich poglądów lecz również zachęca do aktywnego słuchania, brania udziału w rozmowie.


Niejednokrotnie może się zdarzyć, że będziemy podmiotem oceny wystosowanej przez osobę nieupoważnioną do głoszenia tego typu spostrzeżeń i uwag. Nikt nie lubi być negatywnie oceniany przez osobę nieupoważnioną do tego - lecz czy wszyscy potrafimy odpowiednio zareagować na tego typu wydawane osądy których tematem niejednokrotnie może być poziom wykonywanej przez nas pracy, nasze zachowanie lub inteligencja? Czy każdy z nas może uczciwie przyznać, że zawsze potrafi zachować wtedy zimną krew, i nie wpaść w nastrój przygnębienia, melancholii lub zwykłej, ludzkiej agresji? Z drugiej strony, czy nam również nie zdarza się czasami wygłosić taką uwagę, umyślnie lub nie, wobec drugiego człowieka?

"Jeśli masz wątpliwości, czy dane zachowanie jest asertywne, sprawdź, czy choćby odrobinę zwiększa ono Twój szacunek do samego siebie. Jeżeli tak, jest to zachowanie asertywne. Jeżeli nie - nie jest ono asertywne".

Punktem wyjścia do treningu własnej postawy charakteryzującej się asertywnością, jest poznanie i zrozumienie pięciu praw Herberta Festerheima.

  • Masz prawo do wyrażania siebie, swoich opinii, potrzeb, uczuć – tak długo, do póki nie ranisz innych.
  • Masz prawo do wyrażania siebie – nawet, jeśli rani to kogoś innego – dopóki twoje intencje nie są agresywne (są asertywne).
  • Masz prawo do przedstawiania innym swoich próśb – dopóki uznajesz, że oni mają prawo odmówić.
  • Są sytuacje, w których kwestia praw poszczególnych osób nie jest jasna. Zawsze jednak masz prawo do przedyskutowania tej sytuacji z drugą osobą.
  • Masz prawo do korzystania ze swoich praw.

Istnieją różne techniki pomagające w trenowaniu postawy asertywności.

 

Jedną z nich jest „technika zdartej płyty” – gdy ktoś po raz kolejny stara się pożyczyć od nas pieniądze, przekazać w nasze ręce swoją część pracy lub dowolnie inną sytuację w której znajdziemy się po stronie poszkodowanych, powinniśmy do skutku powtarzać jedno i to samo odmawiające zdanie. „Nie pożyczę Ci pieniędzy, bo znowu ich nie oddasz” lub „nie wezmę na siebie Twoich obowiązków, sam musisz się z nimi uporać”. Powtarzanie tych zwrotów zmusi nawet najbardziej natarczywą osobę do zmiany swojej postawy wobec nas, i skutecznie zniechęci przed przyszłymi próbami wyłudzenia od nas materialnych korzyści lub przejęcia odpowiedzialności za wykonanie jakiegoś zadania.

 

Drugą z technik którą należy stosować w ramach ćwiczeń postawy asertywnej to technika otwartych drzwi. Ćwiczy się ją za każdym razem kiedy jesteśmy celem krytyki od drugiego człowieka. Dzięki tej technice możemy oddzielić faktycznie prawdziwe informacje dotyczące nas a będące krytycznym spojrzeniem np. na jakość naszej pracy a czystą manipulacją. Technika ta opiera się na założeniu, że osoba atakująca nas, zastaje otwartą postawę na krytykę – tak jak ktoś próbujący wyważyć drzwi uderza w takie,  które są otwarte. Stosując tą technikę zgadzamy się z krytyką do nas skierowaną na różne sposoby:

  • Przyjmujemy i zgadzamy się z prawdą zawartą w krytyce;
  • Zgadzamy się z każdą prawdopodobną sytuacją, jaką opisuje krytykujący.
  • Przyjmujemy logikę manipulatywnych wypowiedzi, ale jednocześnie uzupełniamy ją własnym poglądem na sprawę.
  • Uważnie słuchamy co ma do powiedzenia partner w prowadzonej rozmowie, aby w odpowiedzi móc użyć jego własnych słów.
  • Nie interpretujemy usłyszanych wypowiedzi.

Te i inne techniki mogą zapewnić nam ochronę własnych praw w życiu codziennym. Bowiem sytuacje które wymagają od nas takiej postawy zdarzają się codziennie. Dzięki temu będziemy szczęśliwsi, gdyż nasz światopogląd oraz nasze prawa i uczucia będą odpowiednio chronione przed argumentami i zarzutami nie posiadającymi żadnych racjonalnych postaw.

 

 

 


 

 

Powrót do strony z artykułami

 

 


 

 

Aleksandra Bilińska

Masz pytania? Porozmawiaj Manager ds. Organizacji Szkoleń
515 212 448 abilinska@avenhansen.pl Zadaj pytanie

Podobne artykuły

Bądźmy bardziej asertywni!
Oceny: 3 z 5 z 23 głosów