Jak skutecznie przemawiać publicznie? Zasady wystąpień publicznych

Jak występować publicznieSkuteczne przemawianie publiczne to niewątpliwie niezwykle cenna umiejętność, która pozwala na osiągnięcie sukcesu zawodowego. Nie każdy rodzi się doskonałym mówcą, ale na szczęście sztuki tej można się nauczyć. Umiejętność przemawiania publicznego polega przede wszystkim na wypowiadaniu swoich myśli w sposób jasny i zrozumiały dla słuchaczy. Oprócz przygotowania merytorycznego niezwykle ważne są takie elementy, jak właściwa technika oddychania, tempo mówienia, odpowiednia postawa ciała. Innymi istotnymi elementami wpływającymi na jakość przemówienia i to, jak zostanie ono odebrane przez publiczność, są również mimika, gestykulacja, pozytywne nastawienie oraz dobra energia. 

W artykule skupimy się na omówieniu najważniejszych zasad wystąpienia publicznego, dzięki którym staniesz się jeszcze lepszym mówcą, a Twoje przemówienia będą nie tylko skuteczne, ale również zapadające w pamięć. Podpowiemy również, jak radzić sobie z tremą i jak zbudować relację z publicznością, która pozwoli na realne zaangażowanie słuchaczy. Zrozumienie i opanowanie tych zasad otwiera drzwi do budowania autorytetu, wpływania na innych oraz osiągania celów zarówno w sferze zawodowej, jak i osobistej.

Spis treści:

Jak skutecznie przemawiać do ludzi? Zasady wystąpień publicznych

Na skuteczne przemówienie publiczne składa się wiele elementów. Należą do nich m.in. przygotowanie merytoryczne, komunikacja niewerbalna, dykcja, ton głosu czy sposób formułowania wypowiedzi. Tych kilka zasad każdy z nas jest w stanie wypracować. 

I. Przygotowanie do wystąpienia 

Przygotowanie do wystąpienia publicznego obejmuje: 

Określenie grupy docelowej, jej potrzeb oraz oczekiwań

Określ kim, są Twoi słuchacze. To pozwoli Ci dopasować sposób wypowiedzi, język, formę, a nawet strój. Inaczej będziesz formułować zdania dla wysokich rangą biznesmenów, inaczej dla nastolatków. 

Przygotowanie merytoryczne 

Dobre opanowanie materiału to podstawa udanego wystąpienia. Wiesz już o czym chcesz mówić? Zapisz to. Najlepiej w punktach, czyli w formie konspektu. Następnie postaraj się je przećwiczyć w komfortowych warunkach. Możesz to zrobić przed małą grupą znajomych lub nawet sam przed lustrem. Taka praktyka pomoże Ci płynniej przejść przez poszczególne części wystąpienia. Po próbach zasięgnij opinii od osób, które Cię obserwowały.

W przygotowywaniu się do wystąpienia nie chodzi oczywiście o to, aby uczyć się całego przemówienia na pamięć, ponieważ prezentacja wygłoszona z pamięci będzie brzmiała sztucznie. Chodzi przede wszystkim o to, aby wiedzieć, co chce się powiedzieć. Jąkanie się czy zacinanie może negatywnie odbić się na tym, jak zostaniesz odebrany przez audytorium. Gdy będziesz merytorycznie przygotowany, stres przed wystąpieniem na pewno będzie mniejszy. 

Przygotowanie materiałów pomocniczych 

Opracuj materiały pomocnicze, które będą wspierać Twoje przemówienie, takie jak slajdy, plakaty czy ulotki. Jeśli masz prezentację, nie pozwól, by ktoś przygotowywał ją za Ciebie. Ty musisz wiedzieć, w którym momencie pojawi się tekst, obraz, film czy ścieżka dźwiękowa. 

II. Techniki skutecznego przemawiania 

Zadbaj o odpowiednią postawę, mowę ciała i gestykulację

Na Twój sukces składa się nie tylko sama treść prezentacji, ale także mowa ciała i gestykulacja. Wielu specjalistów od komunikacji uważa, że komunikacja niewerbalna stanowi aż ponad 50% komunikatu, który przekazujemy rozmówcy. Zadbaj o to, aby Twoja postawa była pewna siebie, wyprostowana, z lekko uniesionym podbródkiem, co będzie świadczyło o Twojej sile i kompetencjach. Gestykulacja jest potrzebna, ale warto zachować w tym wypadku umiar. Najlepiej stosować naturalne gesty, które podkreślają przekaz i angażują słuchaczy. Podczas wystąpień publicznych najwięcej osób ma problemy z rękami. Co z nimi zrobić w tym czasie? Możliwości jest kilka: 

postawa neutralna - złożenie rąk stronami wewnętrznymi do siebie, ręce utrzymane na
naturalnej wysokości;
postawa klasyczna-otwarta - chwilowe rozłożenie rąk;
wieżyczka - złączenie opuszków palców obu dłoni;
koszyk - ułożenie palców jednej ręki pomiędzy palcami drugiej. 

Nawiązuj kontakt wzrokowy z publicznością 

Kontakt wzrokowy jest nie tylko formą niewerbalnej komunikacji, ale także potężnym narzędziem, które pozwala budować relację z audytorium. Utrzymując kontakt wzrokowy, mówca wydaje się bardziej wiarygodny, pewny siebie i zaangażowany. Publiczność, czując się zauważona, jest bardziej skłonna do słuchania, zaangażowania i interakcji. 

Istnieje kilka metod nawiązywania kontaktu wzrokowego z publicznością. Oto kilka z nich: 

  • Rozglądaj się po całej sali - staraj się równomiernie rozdzielać swój wzrok między różne sektory publiczności, co pozwoli czuć się ważnym każdemu z uczestników.

  • Stosuj technikę „Z” lub „W” - podczas przemawiania przesuwaj wzrok w kształcie liter Z lub W. Zaczynaj od jednego kąta sali, przesuwaj wzrok do przeciwległego kąta, a następnie w dół i z powrotem, co pozwoli objąć wzrokiem jak największą część publiczności.

  • Krótkotrwałe spojrzenia - zamiast szybkiego przesuwania wzroku, utrzymuj krótkotrwały kontakt wzrokowy (około 2-3 sekundy) z poszczególnymi osobami.

Moduluj, intonuj i zadbaj o ton głosu 

Mów wyraźnie, głośno i z odpowiednią prędkością. Moduluj głos, aby nadać wypowiedzi dynamiki, podkreślić ważne punkty prezentacji i skupić uwagę słuchaczy. Unikaj monotonnego mówienia i nadmiernego używania pauz. Pamiętaj jednak, że przemawianie do publiczności oznacza mówienie w tempie wolniejszym niż inni. 

Koniecznie zwróć uwagę również na dykcję. Poprawna jest mocno związana z prawidłową emisją głosu. Regularne wykonywanie ćwiczeń poprawiających dykcję, takich jak wypowiadanie łamisłówek np. ,,Kiedy susza, szosa sucha. Idzie Sasza suchą szosą", szybkich samogłosek typu A-E-I-O-U czy zbitek głosowych ,,scza szcza fcza chcza ścza" to nawyk, który zaprocentuje w trakcie przemówień publicznych. 

Opanuj właściwą technikę oddychania 

Oddychanie to bardzo ważny aspekt każdego wystąpienia publicznego. Podstawą dobrej wymowy jest właściwe oddychanie. Prawidłową technikę oddychania można osiągnąć, wykonując odpowiednie ćwiczenia. Jednym z nich może być wdychanie powoli powietrza, licząc przy tym do 10 (następnie wydłużenie tego czasu), wstrzymanie powietrza ponownie odliczając do 10, a potem wypuszczanie go, także licząc do 10 i znowu zatrzymanie się na chwilę. Dobry oddech to spokojny oddech. 

Mów krótkimi zdaniami 

Mimo że wydaje się to oczywiste, wielu mówców o tym zapomina i w efekcie formułuje nadmiernie długie i zawiłe zdania, przesycone uzupełnieniami, wtrąceniami i dygresjami. Skąd to się bierze? Główną przyczyną używania zbyt długich zdań jest świadomy bądź też nie lęk przed przerwaniem potoku słów i dopuszczeniem do chwili ciszy w toku swojej wypowiedzi. Długie starannie ułożone zdania, mimo że zwykle świadczą o wysokiej sprawności językowej, są zabójcze dla żywej mowy. Krótkie zdania ułatwiają słuchaczom przyswajanie informacji. Gdy mówca używa zwięzłego języka, publiczność może łatwiej śledzić jego tok myślenia. Krótkie zdania są bardziej dynamiczne. Pomagają utrzymać zainteresowanie i zapobiegają znużeniu. 

Zadbaj o pozytywne nastawienie i dobrą energię

Pozytywne nastawienie może w znaczący sposób pomóc Ci przezwyciężyć strach i stres przed prezentacją. Nawiąż kontakt z publicznością i wykorzystaj energię płynącą z reakcji publiczności, np. uśmiechy, oklaski. Jeśli Ci to pomoże, powtarzaj afirmacje motywujące, które wzmocnią Twoją pewność siebie, np. ,,Jestem świetnym mówcą" albo ,,Moje wystąpienie będzie interesujące i wartościowe". Uśmiechaj się do publiczności, jeśli temat prezentacji na to pozwala. Pamiętaj, że pozytywne nastawienie jest kluczem do sukcesu Twojego wystąpienia. 

 

Chcesz opanować sztukę skutecznego przemawiania?

Weź udział w naszych szkoleniach z umiejętności osobistych

 

Aktywne słuchanie podczas wystąpień publicznych 

Słuchanie jest częścią wystąpień publicznych. Po pierwsze, daje nam informacje o potrzebach i preferencjach naszych rozmówców, po drugie pozwala nawiązać i utrzymać więź z innymi. Skuteczne słuchanie ma miejsce wtedy, kiedy umożliwiamy rozmówcy wypowiedzenie się. Do narzędzi konstruktywnego słuchania należą m.in. pytania zamknięte i otwarte. Stosowanie pytań pozwoli zaangażować słuchaczy do aktywnego uczestnictwa w wystąpieniu publicznym. 

Aktywne słuchanie jest ważną umiejętnością interpersonalną, która charakteryzuje nie tylko dobrych mówców i słuchaczy, ale także liderów grup i menedżerów. Bycie otwartym na myśli, opinie, emocje i uczucia osób, z którymi prowadzimy dialog, umożliwia efektywne zdobywanie wiedzy, poprawę wyników w pracy oraz tworzenie wartościowych relacji interpersonalnych. Aktywne słuchanie nie jest łatwe. Umiejętności tych można nabyć podczas szkolenia z komunikacji interpersonalnej z elementami inteligencji emocjonalnej.

Jak radzić sobie z tremą podczas wystąpień publicznych? 

Stres jest nieodłącznym elementem wystąpień publicznych. Nawet ludzie z wieloletnim doświadczeniem odczuwają tremę. Jego główne objawy to m.in. zimne, spocone lub drżące ręce, wzrost ciśnienia krwi, uczucie miękkości w nogach, drżenie głosu, płytki i przyspieszony oddech, uczucie dyskomfortu w żołądku i jelitach. Nie da się całkowicie zwalczyć stresu, ale można nim skutecznie zarządzać. 

Praktyka czyni mistrza 

To nic odkrywczego, ale im więcej czasu poświęcisz na przygotowanie się do tego, by występować publicznie, tym lepiej wypadniesz. Jak możesz to robić? Ćwicz przed lustrem. W ten sposób zaobserwujesz własne zachowania. Nagraj wideo z próbnym wystąpieniem. Dzięki niemu możesz przeanalizować wiele elementów swojego wystąpienia. Również ćwiczenie przemówienia przed znajomymi lub rodziną pomoże zminimalizować stres podczas właściwej prelekcji. 

Zrelaksuj się i poćwicz 

Zrób dla siebie coś dobrego i miłego. Przed wystąpieniem idź na basen, jogę, pobiegaj lub wykonaj ćwiczenia relaksujące. W internecie znajdziesz mnóstwo technik relaksacyjnych i sposobów na stres, które możesz wykonać we własnym zakresie. Ćwiczenia relaksacyjne na stres wyciszają umysł, pozwalają panować nad emocjami oraz zarządzać energią. 

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Jak radzić sobie z nerwami? 7 sposobów opanowania stresu i emocji

Zbadaj otoczenie

Obejrzyj salę, w której wygłaszasz przemówienie. Przećwicz w niej fragment swojej wypowiedzi przed wyobrażoną publicznością. Jeśli nie jesteś w stanie fizycznie odwiedzić sali, postaraj się o niej dowiedzieć, jak najwięcej (m.in. jak wygląda, jaka jest duża, jakie jest ustawienie krzeseł, jaka jest akustyka, oświetlenie itd.). Znajomość tych elementów da Ci poczucie, że panujesz nad sytuacją. Przygotuje Cię mentalnie i dzięki temu łatwiej będzie Ci mówić. 

Przygotuj się na pytania

Pytania zadane przez publiczność są integralną częścią każdego wystąpienia. Każdy mówca, niezależnie od tematu prezentacji, powinien przeznaczyć część wystąpienia na pytania. Warto na etapie przygotowywania się do wystąpienia zastanowić się, o co może zapytać publiczność. Możesz poprosić osoby, którym wcześniej wygłaszałeś prezentację w ramach ćwiczenia, o pytania, które im się nasuwają po jej wysłuchaniu. Zapewne podobne pytania nasuną się Twoim słuchaczom. 

Zatroszcz się o dobrą kondycję fizyczną w tym dniu 

W dniu prezentacji powinieneś być wypoczęty i zdrowy. Dobra kondycja fizyczna jest kluczowa do tego, aby dobrze się zaprezentować podczas wystąpienia publicznego. 

Zaakceptuj nerwy 

Zrozumienie, że pewien poziom nerwowości jest normalnym i naturalnym elementem każdego wystąpienia, jest kluczowe. Wielu skutecznych mówców uznaje lekki stres za coś, co dodaje energii i dynamiki ich prezentacjom. Akceptacja, a nie negowanie własnych uczuć, może pomóc w lepszym radzeniu sobie z emocjami.

Więcej na temat radzenia sobie z tremą przeczytasz w artykule: Strach przed wystąpieniami publicznymi. Jak się go pozbyć i zmniejszyć stres?

Jak zbudować dobre pierwsze wrażenie podczas wystąpienia publicznego?

Pierwsze wrażenie to instynktowny odruch, trwający zaledwie kilka sekund, podczas których oceniamy drugą osobę. Często decydują o nim wygląd zewnętrzny i ton głosu. Jeśli zrobisz dobre pierwsze wrażenie, rozmówcy uznają Cię za wiarygodnego, zaufają więc Twoim kompetencjom i intencjom. Mimo że bywa mylne, to jednak odgrywa wielką rolę. Wiedząc, jak zrobić dobre pierwsze wrażenie, możemy skuteczniej przyciągnąć uwagę i zainteresowanie publiczności, zbudować swoją wiarygodność od pierwszych chwil wystąpienia oraz stworzyć pozytywną atmosferę, która będzie sprzyjać otwartej i konstruktywnej komunikacji przez cały czas trwania prezentacji.

Nie ma uniwersalnej recepty, która ułatwi zrobienie dobrego pierwszego wrażenia. W kontekście dobrej prezentacji istotne są takie elementy, jak:

  • odpowiedni ubiór adekwatny do sytuacji;

  • punktualność;

  • uśmiech i pozytywne nastawienie do rozmówców;

  • uprzejmość i grzeczność;

  • wyraźna i dobrze artykułowana mowa;

  • utrzymywanie kontaktu wzrokowego. 

Jak radzić sobie z trudnymi sytuacjami podczas wystąpienia publicznego?

Często zdarza się, że wystąpienie publiczne zostaje zakłócone jakąś nieplanowaną sytuacją. Może to być: 

  • Publiczność przestała słuchać - w takiej sytuacji po prostu wystarczy, że coś zrobisz. Zmień ton głosu lub go wycisz, zrób pauzę, zejdź z podium, podejdź do słuchaczy. Możesz także spróbować odzyskać ich uwagę, zadając pytanie otwarte do całej publiczności lub wywołując interakcję poprzez ankiety czy prośbę o pokazanie ręki w odpowiedzi na stawiane pytania.

  • Pytania, na które nie znasz odpowiedzi - w takiej sytuacji najlepszym sposobem jest przyznanie się do niewiedzy i obietnica szybkiej odpowiedzi na zadane pytanie np. mailowo lub telefonicznie. Każdy ma prawo do niewiedzy, dlatego lepiej się do tego przyznać niż zacząć zmyślać.

  • Krytyka - na krytykę trzeba natychmiast reagować i nie udawać, że wszystko jest w porządku. Jeśli krytyka ma swoje uzasadnienie i jest konstruktywna, możesz odpowiedzieć w ten sposób: ,,Pańska krytyka jest dla mnie bardzo cenną informacją i na pewno z niej skorzystam". Przekazuj informację zwrotną, ale zawsze staraj się to robić w formie komunikatu ,,ja".

  • Prowokujące pytania - jeśli pytanie wydaje się nie na temat lub zbyt prowokacyjne, można je delikatnie przekierować, na przykład, mówiąc: „To interesujące pytanie, ale może wrócimy do niego pod koniec prezentacji, aby upewnić się, że mamy czas na pokrycie wszystkich zaplanowanych punktów”.

  • Problemy techniczne - problemy techniczne mogą skutecznie zakłócić przepływ wystąpienia. W przypadku kłopotów z mikrofonem, projektorem lub innym sprzętem, ważne jest, aby zachować spokój i opanowanie. Zawsze przygotuj plan awaryjny, np. kopie wydruków slajdów, które można rozdać słuchaczom czy zapasowy mikrofon.

  • Osobiste ataki lub agresja - w rzadkich przypadkach publiczność może być otwarcie wroga lub nawet agresywna, co może być spowodowane np. konfliktem interesów. W takich sytuacjach ważne jest, aby nie odpowiadać agresją na agresję. Użyj technik deeskalacji, takich jak wyrażenie zrozumienia dla emocji osoby, ale jednocześnie stawianie granic w komunikacji, np. mówiąc: „Rozumiem, że to dla Pana ważne, ale prosiłbym o zachowanie szacunku dla wszystkich uczestników dyskusji”.

Jak efektywnie kończyć przemówienia, aby pozostawić trwałe wrażenie i skłonić publiczność do działania?

Zakończenie, podobnie jak rozpoczęcie całej prelekcji, powinno być intrygujące. Wynika to z tego, że większość osób zapamiętuje to, co pojawiło się na początku i końcu. Wystąpienie zakończone sztampowym powiedzeniem: ,,Dziękuję za uwagę", mimo najlepszej treści, najprawdopodobniej nie zapadnie wystarczająco w pamięć. 

Aby efektywnie zakończyć przemówienie, tworząc trwałe wrażenie i motywując publiczność do działania, warto stosować kilka sprawdzonych taktyk:

  • podsumowanie z przesłaniem - krótkie podsumowanie wystąpienia, przedstawienie wniosków i przekazanie przesłania, które chcesz, aby zostało zapamiętane;

  • zadanie pytania - zakończenie wystąpienia pytaniem może skłonić publiczność do refleksji nad tematem i zachęcić do dalszego zastanawiania się nad nim nawet po zakończeniu prezentacji;

  • zastosowanie cytatu - cytat od znanej osoby, który jest związany z tematem prezentacji, może służyć jako mocne i inspirujące zakończenie. Dobrze dobrany podkreśli główne przesłanie wystąpienia i nada mu dodatkowej wagi.

  • osobista historia i przykłady z życia wzięte - zakończenie przemówienia osobistą historią, która ilustruje główne przesłanie, może emocjonalnie związać publiczność z tematem. Osobista historia pomoże Ci zobrazować przesłanie, zdobyć zaufanie i wiarygodność

  • wezwanie do działania - zachęcenie słuchaczy do podjęcia konkretnych działań po zakończeniu wystąpienia. Wyraźne wezwanie do działania może być skutecznym sposobem na zapewnienie, że publiczność nie tylko zapamięta przemówienie, ale i zastosuje zdobytą wiedzę.

 

Chcesz zgłębić wiedzę i tajniki wystąpień publicznych?

Sprawdź ofertę naszych szkoleń z komunikacji

 

Jak nauczyć się skutecznych przemówień publicznych? 

Tak jak zostało wspomniane na początku artykułu, sztuki wystąpień publicznych można się nauczyć. Jednym z najbardziej efektywnych sposobów na rozwój tych umiejętności są specjalistyczne szkolenia zamknięte i szkolenia otwarte, które obejmują m.in. sposoby konstrukcji przemówienia, techniki retoryczne i zarządzanie emocjami. 

Na uczestników szkoleń czeka nie tylko spora dawka wysokiej jakości i dobrze przyswajalnej wiedzy, ale również praktyczne ćwiczenia, które pozwolą na wypróbowanie nowych umiejętności w bezpiecznym środowisku. 

Dla osób chcących skutecznie przemawiać w szczególności polecamy następujące szkolenia: 

Szkolenia organizowane są przez firmę z wieloletnim doświadczeniem w branży szkoleniowej AVENHANSEN w dużych polskich miastach, takich jak Kraków, Katowice, Warszawa, Poznań czy Wrocław. 

Przeczytaj na naszym blogu artykuły powiązane:

Maciej Firlit

Maciej Firlit

O autorze:
Założyciel i Prezes Zarządu AVENHANSEN Sp. z.o.o. z ponad 20-letnim doświadczeniem w branży szkoleniowej. Przeszedł wszystkie szczeble kariery zawodowej od sekretarza, przez HR-Managera, po Dyrektora i Prezesa Zarządu. Duży nacisk kładzie na wysoką jakość obsługi klienta. Jego liberalne podejście do zarządzania, bazujące na partnerstwie, słuchaniu innych i dyscyplinie jakościowej, przyczyniło się do sukcesu firmy AVENHANSEN. Jest precyzyjny, nie akceptuje półśrodków i dróg na skróty. Prywatnie największą radość czerpie z podróżowania i obcowania z naturą.

Więcej informacji: Maciej Firlit

Jak skutecznie przemawiać publicznie? Zasady wystąpień publicznych
Oceny: 0 z 5 z 0 głosów